Jednym zdaniem Bieg na Orientację jest dyscypliną sportu, w której zawodnik posługując się specjalną mapą i kompasem przebiega wytyczoną trasę, na której znajdują się punkty kontrolne.
Zawodnik powinien zaliczyć punkty kontrolne w określonej kolejności podanej na mapie, potwierdzając swoją obecność na karcie startowej. Orienteering jest dyscypliną indywidualną i każdy samodzielnie decyduje o wyborze wariantu kierując się kompasem, ukształtowaniem trenu oraz innymi elementami oznaczonymi na mapie. O wyniku decyduje czas zawodnika oraz prawidłowo pokonana trasa. W przypadku braku lub potwierdzenia złego punktu kontrolnego, zawodnik jest niesklasyfikowany. (tzw. NKL, w przypadku najmłodszych kategorii wiekowych, każde złe potwierdzenie karane jest doliczeniem czasu) Start do biegu odbywa się w interwale czasowym. To znaczy, że zawodnicy z tej samej kategorii startują w określonych odstępach czasu.


Rozróżnia się kilka konkurencji w ramach biegu na orientację są to biegi:

klasyczny

długodystansowy

krótkodystansowy

sprinterski (parkowy)

nocny

sztafetowy

a także biegi narciarskie, rowerowe, dla niepełnosprawnych oraz marsze
Trasy są przystosowane do wieku, płci zawodnika a także do stopnia zaawansowania. Najmłodszą kategorią wiekową jest K/M-10N ( K oznacza kategorie kobiece, M męskie a liczba wiek),N to oznaczenie kategorii, która ma oznakowaną trasę w lesie wstążkami niekoniecznie, a zazwyczaj nie optymalną drogą, co zmusza do orientowania się jednak z pewną asekuracją. Do wieku 20 lat kategorie są co 2 lata K/M-12 -14 -16 -18 -20. Następnie są seniorzy K/M-21 oraz weterani w kategoriach co 5 lat K/M-35 -40 -45 itd. nawet do -80. W ramach jednej kategorii wiekowych wyróżnia się różne stopnie zaawansowania, w zależności od ilości startujących. Kategorie A dla zawodników posiadających klasę sportową i B dla początkujących. Specjalną kategorią jest tzw. Elita K/M-21E, startują tu wyczynowcy na najwyższym stopniu zaawansowania.


Punkt Kontrolny (PK) jest wyposażony w lampion składający się z trzech płacht biało oranżowych 30 cm x 30 cm, numer identyfikujący oraz element umożliwiający potwierdzenie pobytu - perforator ze szpilkami lub cieszący się coraz większą popularnością puszka elektroniczna. Do zabezpieczenia punktu kontrolnego służy tzw. znacznik (karteczka z numerem) oraz rozsypane konfetti wokół PK. Niestety zdarza się bowiem że punkty (szczególnie w okolicach osiedli) giną w lesie, takie już mamy niewychowane społeczeństwo!!!


Mapa jest rysunkiem terenu przedstawionym w skali na płaszczyźnie przy pomocy umownych znaków. Na mapie do orientacji uwzględnia się min cięcie warstwicowe ( góry, obniżenia ), stopień utrudnienia biegu ( od koloru białego - lasu łatwo przebieżnego do ciemnozielonego - praktycznie uniemożliwiającego poruszanie się), ścieżki, kamienie , dołki i inne elementy umożliwiające orientację w terenie. Stosuje się głównie mapy w skali 1:15 000, 1:10 000 ( w terenie bardzo urozmaiconym ) oraz 1:5 000 dla biegu parkowego.


Karta Startowa to coraz częściej chip elektroniczny zakładany na palec, jednak klasycznie jest to karta papierowa z kratkami w których potwierdza się obecność, za pomocą perforatora. Na karcie znajdują się także takie dane jak imię, nazwisko, klub, kategoria, czas startu, numer startowy, rok urodzenia.


Trasa wykreślana jest na mapie kolorem czerwonym lub fioletowym. W takiej postaci że start oznaczony jest za pomocą trójkąta skierowanego na pierwszy punkt kontrolny, każdy punkt oznaczony jest okręgiem, którego środek określa umiejscowienie PK, metę wykreśla się za pomocą dwóch współśrodkowych okręgów. Wszystkie te elementy połączone są linią prostą. W szczególnych przypadkach, najczęściej dobieg z ostatniego PK do mety wykreśla się linią przerywaną a w terenie znakuje się taki przebieg.